Spółki wodne i związki wałowe

​

Rozdział 1

Tworzenie spółek wodnych i związków wałowych

Art.441.1. Spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami.

2. Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej.

3. Spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do:

1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;

2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;

3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;

4) ochrony przed powodzią;

5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych.

4. Spółki wodne prowadzą księgi rachunkowe oraz sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowość (Dz.U. z 2019r. poz. 351, 1495, 1571, 1655 i 1680).

Art. 442.Do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 441 ust. 3 pkt 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 8–10 i art.12 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisy wydane na podstawie art.11 i art. 13tej ustawy.

Art .443.1. Spółki wodne mogą korzystać z pomocy finansowej państwa udzielanej w formie dotacji podmiotowej z budżetu państwa przeznaczonej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód i urządzeń wodnych, z wyłączeniem zadań, na realizację których została udzielona inna dotacja.

2. Spółki wodne mogą korzystać z pomocy finansowej z budżetów jednostek samorządu terytorialnego na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych oraz na finansowanie lub dofinansowanie inwestycji.

3. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 2, polega na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27sierpnia 2009r. o finansach publicznych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

4. Zasady udzielania dotacji celowej, tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego.

5. Udzielenie dotacji celowej następuje na podstawie umowy zawartej przez jednostkę samorządu terytorialnego ze spółką wodną.

6. W przypadku gdy dotacja celowa stanowi pomoc publiczną lub pomoc de minimis, jej udzielenie następuje z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej.

Art.444.1. Spółki wodne mogą łączyć się w związki spółek wodnych.

2.Do związków spółek wodnych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółek wodnych, z tym że prawa i obowiązki przysługujące wobec spółek wodnych staroście w stosunku do związków spółek wodnych wykonuje wojewoda.

Art.445.1. Związki wałowe mogą być tworzone do wykonywania i utrzymywania wałów przeciwpowodziowych wraz z urządzeniami wodnymi stanowiącymi ich wyposażenie.

2.Przepisy dotyczące spółek wodnych i ich związków stosuje się odpowiednio do związków wałowych.

Art.446.1. Utworzenie spółki wodnej następuje w drodze porozumienia co najmniej 3 osób fizycznych lub prawnych, zawartego w formie pisemnej.

2.Do utworzenia spółki wodnej jest wymagane:

1)uchwalenie statutu spółki wodnej przez osoby zainteresowane utworzeniem tej spółki;

2)dokonanie wyboru organów spółki wodnej.

3.Starosta właściwy miejscowo dla siedziby spółki wodnej zatwierdza statut tej spółki w drodze decyzji.

4.W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia tych niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte – odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia statutu.

5.Spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu tej spółki.

6.Osoby, które działały w imieniu spółki przed nabyciem przez tę spółkę osobowości prawnej, odpowiadają solidarnie za szkody powstałe w wyniku tego działania.

7.Przepisy ust.3 i 4 stosuje się odpowiednio do zmiany statutu spółki wodnej.

Art.447.Następca prawny członka spółki wodnej wstępuje w jego prawa i obowiązki.

Art.448.1. Statut spółki wodnej określa w szczególności:

1)nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działalności;

2)cel działania spółki wodnej oraz sposób i środki służące do osiągnięcia tego celu;

3)zasady ustalania wysokości składek członkowskich oraz innych świadczeń adekwatnych do celów spółki wodnej;

4)zasady ustalania należności za dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków w przypadku prowadzenia działalności, o której mowa w art. 441 ust. 2, polegającej na realizacji działań określonych wart. 441 ust. 3 pkt 1 i 2;

5)prawa i obowiązki członków spółki wodnej;

6)ograniczenia praw członków spółki wodnej dotyczące ich gruntów i obiektów niezbędnych do wykonywania zadań tej spółki;

7)warunki przyjmowania nowych członków spółki wodnej, wykluczania członków ze spółki wodnej, ustania członkostwa w spółce wodnej oraz rezygnacji z członkostwa w tej spółce;

8)warunki następstwa prawnego członków spółki wodnej;

9)organy spółki wodnej, ich skład, zasady powoływania i odwoływania oraz zakres działania;

10)zasady nawiązywania stosunku pracy w ramach spółki wodnej;

11)przypadki wymagające zwołania walnego zgromadzenia;

12)czas trwania spółki wodnej oraz sposób jej rozwiązania lub likwidacji;

13)warunki zaciągania zobowiązań i udzielania pełnomocnictw do reprezentowania spółki wodnej;

14)przeznaczenie mienia pozostałego po rozwiązaniu lub likwidacji spółki wodnej.

2.Do statutu załącza się listę członków spółki wodnej, zawierającą ich oznaczenie,wskazanie siedzib i adresów.

Art.449.1.Zarząd spółki wodnej zgłasza Wodom Polskim utworzenie spółki wodnej w celu wpisania do systemu informacyjnego gospodarowania wodami, w terminie 30 dni od dnia nabycia przez spółkę wodną osobowości prawnej.

2.Wpis spółki wodnej do systemu informacyjnego gospodarki wodnej obejmuje:

1)nazwę, siedzibę, adres i przedmiot działania spółki wodnej;

2)imiona i nazwiska członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki wodnej;

3)czas trwania spółki wodnej;

4)dane dotyczące decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu.

Art.450.Wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 449 ust. 2, zarząd spółki wodnej zgłasza Wodom Polskim w celu wpisania do systemu informacyjnego gospodarowania wodami w terminie 30 dni od dnia ich zaistnienia.

Art.451.1.Spółka wodna odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem.

2.Członek spółki wodnej nie odpowiada za zobowiązania spółki wodnej.

Art.452.Członek spółki wodnej jest obowiązany do wnoszenia składek członkowskich i ponoszenia na jej rzecz innych określonych w statucie świadczeń, adekwatnych do celów tej spółki.

Art.453.Wysokość składek członkowskich i innych świadczeń na rzecz spółki wodnej powinna być proporcjonalna do korzyści odnoszonych przez członków spółki wodnej w związku z działalnością tej spółki.

Art.454.1.Jeżeli osoby fizyczne lub prawne niebędące członkami spółki wodnej oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej odnoszą korzyści z urządzeń spółki wodnej lub przyczyniają się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony spółka wodna została utworzona, są obowiązane do ponoszenia świadczeń na rzecz tej spółki.

2.Świadczenia, o których mowa w ust. 1, mogą mieć charakter należności pieniężnych lub obowiązków o charakterze niepieniężnym.

3.Wysokość i rodzaj świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz terminy ich spełnienia ustala, w drodze decyzji, starosta.

4.Świadczenie, o którym mowa w ust. 1, mające charakter należności pieniężnej niespełnione w terminie określonym w decyzji, o której mowa w ust.3, podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

5.Obowiązek spełnienia świadczenia, o którym mowa w ust.1, mającego charakter należności pieniężnej, przedawnia się z upływem 5 lat od dnia, w którym to świadczenie stało się wymagalne.

6.Do świadczenia, o którym mowa w ust.1, mającego charakter należności pieniężnej, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. –Ordynacja podatkowa,  z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują staroście.

7.Świadczenie, o którym mowa w ust.1, będące obowiązkiem o charakterze niepieniężnym,niespełnione w terminie określonym w decyzji, o której mowa w ust. 3, podlega egzekucji w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

8.Obowiązek spełnienia świadczenia, o którym mowa w ust.1, będącego obowiązkiem o charakterze niepieniężnym, przedawnia się z upływem 5 lat od dnia, w którym to świadczenie powinno zostać spełnione.

Art.455.Dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków w przypadku prowadzenia działalności, o której mowa w art. 441ust. 2, odbywa się na podstawie umowy zawartej między spółką wodną a zainteresowanym podmiotem.

Rozdział 2

Organy spółki wodnej

​

Art.456.1. Organami spółki wodnej są:

1)walne zgromadzenie;

2)zarząd;

3)komisja rewizyjna, o ile spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków.

2.Statut może określać organy spółki wodnej inne niż wymienione w ust. 1 oraz określać warunki, przy których walne zgromadzenie złożone z członków spółki wodnej zostaje zastąpione przez walne zgromadzenie delegatów.

Art.457.1. Do walnego zgromadzenia należy:

1)uchwalanie planu prac spółki wodnej oraz jej budżetu;

2)upoważnienie zarządu do zaciągania pożyczek lub kredytów w imieniu spółki wodnej do ustalonej wysokości;

3)ustalanie wysokości należności za dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków w przypadku prowadzenia działalności, o której mowa w art. 441 ust. 2;

4)uchwalanie wysokości składek członkowskich i innych świadczeń adekwatnych do celów spółki wodnej;

5)wybór oraz odwołanie członków zarządu i członków komisji rewizyjnej;

6)rozpatrywanie i zatwierdzanie rocznych sprawozdań z działalności oraz udzielanie zarządowi absolutorium;

7)podejmowanie uchwał w sprawie nabycia nieruchomości albo zbycia lub obciążenia nieruchomości spółki wodnej;

8)uchwalanie zmian statutu spółki wodnej;

9)podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia spółki wodnej do związku spółek wodnych;

10)podejmowanie uchwał w sprawie połączenia spółki wodnej z inną spółką wodną albo podziału spółki wodnej na dwie lub więcej spółek wodnych;

11)podjęcie uchwały w sprawie rozwiązania spółki wodnej oraz powołania likwidatorów;

12)zatwierdzanie ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora spółki wodnej;

13)podejmowanie uchwał w sprawach przedstawionych przez zarząd lub komisję rewizyjną.

2.Nieudzielenie absolutorium zarządowi spółki wodnej jest równoznaczne z odwołaniem zarządu.

Art.458.Walne zgromadzenie jest zwoływane przez zarząd co najmniej raz w roku.

Art.459.1.Jeżeli statut spółki nie stanowi inaczej, uchwały walnego zgromadzenia zapadają zwykłą większością głosów.

2.Uchwały walnego zgromadzenia w sprawie zmiany statutu, rozwiązania spółki wodnej, połączenia z inną spółką wodną lub podziału spółki wodnej zapadają większością dwóch trzecich głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków spółki wodnej.

3.Członkowi spółki wodnej przysługuje jeden głos.

4.Statut może przyznać członkowi spółki wodnej taką liczbę głosów, ile razy jego świadczenia na rzecz spółki wodnej są większe od świadczeń pozostałych członków spółki wodnej.

5.W przypadku, o którym mowa w ust.4, statut spółki wodnej określa sposób obliczania podwyższonej liczby głosów.

6.Do walnego zgromadzenia delegatów przepisy ust.1–5 stosuje się odpowiednio.

Art.460.1. Zarząd wykonuje uchwały walnego zgromadzenia, kieruje działalnością spółki wodnej, zarządza majątkiem spółki wodnej, prowadzi gospodarkę finansową spółki wodnej i reprezentuje spółkę wodną na zewnątrz.

2.Zarząd może być jednoosobowy lub wieloosobowy.

3.Zarząd jest wybierany na 5 lat, jeżeli statut spółki wodnej nie stanowi inaczej.

4.Do właściwości zarządu należą sprawy niezastrzeżone dla innych organów spółki wodnej.

5.Do składania oświadczeń w imieniu spółki wodnej, jeżeli statut spółki wodnej nie stanowi inaczej, są uprawnieni:

1)1członek zarządu – gdy w skład zarządu wchodzą nie więcej niż 2 osoby;

2)2 członków zarządu – w pozostałych przypadkach.

6.Zarząd ma prawo obciążania członków spółki wodnej kosztami świadczeń lub prac niewykonanych w terminie.

Art.461.1.Komisja rewizyjna kontroluje działalność spółki wodnej.

2.Komisja rewizyjna jest obowiązana do przeprowadzenia kontroli gospodarki finansowej spółki wodnej co najmniej raz w roku, przed walnym zgromadzeniem, i przedstawienia wyników tej kontroli walnemu zgromadzeniu w formie sprawozdania.

3.Komisja rewizyjna składa się co najmniej z 3 członków.

4.Komisja rewizyjna jest wybierana na 5 lat, jeżeli statut spółki wodnej nie stanowi inaczej.

5.Członek komisji rewizyjnej nie może wchodzić w skład zarządu.

Rozdział 3

Nadzór i kontrola nad działalnością spółki wodnej

Art.462.1. Nadzór i kontrolę nad działalnością spółki wodnej sprawuje właściwy miejscowo starosta.

2.Zarząd przedkłada staroście uchwały organów spółki wodnej w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia.

3.Uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne.

4.O nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjętej w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust.1 i 3, w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, starosta, który w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały nadaje decyzję w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadza decyzję do systemu teleinformatycznego.

5.Starosta, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały organu spółki wodnej, może wstrzymać jej wykonanie.

6.W przypadku nieistotnego naruszenia prawa starosta nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż wydano ją z naruszeniem prawa.

7.Stwierdzenie przez starostę nieważności uchwały wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia decyzji.

8.Po upływie terminu wskazanego w ust. 4, starosta nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu spółki wodnej. W tym przypadku starosta może zaskarżyć uchwałę podjętą w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, do sądu administracyjnego.

9.W przypadku, o którym mowa w ust. 8, wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania uchwały lub zarządzenia należy do sądu.

10.Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu spółki wodnej podjętą w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, może – po bezskutecznym wezwaniu spółki wodnej do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, chyba że w sprawie orzekał już na podstawie ust. 8 sąd administracyjny i skargę oddalił.

Art.463.1.Jeżeli zarząd dopuszcza się wielokrotnego naruszania przepisów prawa lub postanowień statutu, starosta, w drodze decyzji, rozwiązuje zarząd, wyznaczając osobę pełniącą obowiązki zarządu.

2.W terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna, osoba wyznaczona do pełnienia obowiązków zarządu jest obowiązana zwołać walne zgromadzenie w celu wybrania nowego zarządu.

3.Jeżeli walne zgromadzenie nie dokona wyboru nowego zarządu, starosta ustanawia, w drodze decyzji, na koszt spółki wodnej, zarząd komisaryczny na czas oznaczony, nie dłuższy niż rok.

Rozdział 4

Rozwiązanie spółki wodnej

​

Art.464.1. Spółka wodna może być rozwiązana uchwałą walnego zgromadzenia.

2.Spółka wodna może być rozwiązana przez starostę, w drodze decyzji, jeżeli:

1)działalność spółki wodnej narusza przepisy prawa lub postanowienia statutu;

2)upłynął termin, na jaki został ustanowiony zarząd komisaryczny, o którym mowa w art. 463 ust. 3, a walne zgromadzenie nie dokonało wyboru nowego zarządu;

3)liczba członków jest mniejsza niż określona w art. 446 ust.1.

Art.465.1. Rozwiązanie spółki wodnej następuje po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego.

2.Likwidatorem spółki wodnej może być członek zarządu lub inna osoba powołana uchwałą walnego zgromadzenia.

3.W przypadku rozwiązania spółki wodnej na podstawie decyzji, o której mowa w art. 464 ust. 2, likwidatora wyznacza starosta.

4.Likwidator wstępuje w prawa i obowiązki zarządu i podejmuje w imieniu spółki wodnej czynności niezbędne do zakończenia jej działalności.

5.Likwidator jest wynagradzany na koszt spółki wodnej, a wysokość wynagrodzenia ustala starosta.

6.Likwidator odpowiada za szkody powstałe na skutek przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego z naruszeniem zasad określonych w przepisach ustawy lub postanowieniach statutu spółki wodnej.

7.W przypadku powołania więcej niż jednego likwidatora – likwidatorzy odpowiadają solidarnie za szkody, o których mowa w ust. 6.

8.W okresie postępowania likwidacyjnego spółka wodna działa pod dotychczasową nazwą z dodaniem wyrazów „w likwidacji” i zachowuje osobowość prawną.

Art.466.Zobowiązania spółki wodnej będącej w likwidacji pokrywa się w następującej kolejności:

1)zobowiązania ze stosunku pracy;

2)zobowiązania w zakresie danin publicznych;

3)koszty prowadzenia likwidacji;

4)inne zobowiązania.

Art.467.Starosta po otrzymaniu uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej w likwidacji o zatwierdzeniu ostatecznych rachunków i sprawozdań likwidatora występuje z wnioskiem o wykreślenie spółki wodnej z systemu informacyjnego gospodarki wodnej.

​